Een nieuwe empirische studie in het peer-reviewed tijdschrift Studies in Higher Education verschuift de vraag rond AI in het onderwijs. Onderzoekers van de universiteiten van Bristol en Leicester en de Beijing University of Chemical Technology kijken vooral naar de mate waarin studenten zelf aan het stuur blijven, en minder naar of ze AI inzetten. Ze noemen dat human-AI agency: hou je zelf het initiatief, controleer je wat de AI teruggeeft, en neem je uiteindelijk zelf de beslissing? Daarnaast onderzochten ze of reflectie samenhangt met kritisch denken, en ze deden dat in twee contexten tegelijk, in het Verenigd Koninkrijk en in China.
Het gaat om een vergelijkende vragenlijststudie onder 145 Britse en 164 Chinese studenten, geanalyseerd met structural equation modeling. In beide groepen zag je hetzelfde patroon: studenten die aangeven de regie te houden, rapporteren ook meer reflectie, en die reflectie hangt samen met meer zelfgerapporteerd kritisch denken. Er waren ook verschillen tussen de contexten. Britse studenten die reflecteerden, rapporteerden een sterker academisch zelfbeeld, terwijl dat verband bij de Chinese studenten niet significant was. Bij die laatste groep speelde AI-geletterdheid een rol in hoe sterk agency en reflectie met elkaar samenhingen.
Bij het lezen is een ding belangrijk om in het achterhoofd te houden. Het onderzoek leunt volledig op zelfrapportage en heeft een correlationeel design. Studenten beoordelen hun eigen kritisch denken en regie, en dat is iets anders dan een gemeten prestatie. De studie laat dus samenhang zien en geen oorzaak en gevolg, met bescheiden steekproeven in twee specifieke contexten.
Wat je er als docent uit kunt meenemen, sluit aan bij waar we het vaker over hebben. De winst zit vooral in de manier waarop studenten met AI werken, en veel minder in het verbieden of toestaan ervan. Wie zelf blijft beslissen, controleren en bijsturen, lijkt er meer uit te halen dan wie het denkwerk uitbesteedt. Dat is precies het soort regie dat je in je opdrachten kunt inbouwen, bijvoorbeeld door studenten te laten verantwoorden welke keuzes ze zelf maakten en waar de AI hen op het verkeerde been zette.
