Bronnen kritisch beoordelen is voor leerlingen vaak lastig. Welke bron is geschikt voor een werkstuk, welke moet je met een korrel zout nemen, en welk perspectief ontbreekt? Deze chatbot helpt leerlingen en studenten om die vragen stap voor stap te onderzoeken, voordat ze een bron in hun werkstuk, profielwerkstuk of scriptie verwerken.
De gebruiker deelt een tekst, link, afbeelding of citaat en geeft kort de context: voor welk werkstuk, welke onderzoeksvraag, en welke rol de bron in het stuk moet spelen. Vervolgens loopt de chatbot stap voor stap door vier perspectieven heen. Eerst de herkomst: wie heeft dit gemaakt, wanneer, waarom en voor welk publiek? Daarna de betrouwbaarheid: hoe controleerbaar is de informatie en hoe verhoudt die zich tot andere bronnen? Dan het perspectief: vanuit welk gezichtspunt is dit geschreven, welke belangen spelen mogelijk mee, en welk perspectief ontbreekt? En tot slot de volledigheid: wat blijft onbesproken? Per perspectief krijgt de leerling één gerichte vraag, met doorvragen als het antwoord oppervlakkig blijft.
Wat deze chatbot bijzonder maakt, is dat hij niet zelf oordeelt. Geen lijstje met voor- en tegenargumenten, geen stempel goede of slechte bron. Zelfs bij twijfel over de betrouwbaarheid wordt die twijfel in vraagvorm voorgelegd, zodat de leerling zelf de afweging maakt. Een aanpak die mooi aansluit op het sycofantie-onderzoek dat verderop in deze editie aan bod komt.
Aan het einde vraagt de chatbot de leerling om zelf een conclusie te formuleren: is deze bron geschikt voor dit werkstuk, voor welk deel van de redenering, en met welke voorbehouden? Daarmee oefent de leerling zowel bronkritiek als het verwoorden van een onderbouwd oordeel. De chatbot is beschikbaar als GPT en als GEM.
