In het AI-tussenuurtje bespraken we het essay van Marcel waarin alle kansen en alle bedreigingen van AI tegen elkaar worden afgezet. De oplossing om met deze grote onzekerheid en instabiliteit om te gaan wordt gezocht in het onderwijs.
Als best practice deelden we het volgende. Tijdens een keynote op het Grafisch Lyceum in Utrecht stond een van de grote vragen centraal: wat is de impact van AI op het werkveld waar je studenten voor opleidt? Om dat concreet te maken, had Marcel een website laten bouwen die per opleiding de impact van AI in beeld bracht, met kansen, bedreigingen en verschuivingen in het beroep. Het leverde direct gespreksstof op. De werkwijze die daaronder zit, is voor elke beroepsopleiding toepasbaar.
Begin bij jezelf. Pak de tools erbij die je studenten straks in de praktijk gaan tegenkomen: ChatGPT, Copilot, Claude, of vakspecifieke toepassingen. Probeer ermee te doen wat je studenten na hun opleiding zouden doen. Hoe ver komt AI met een zorgleefplan, een marketingplan, een technisch advies, een vormgevingsopdracht? Dat geeft je een realistisch beeld van wat er al kan, en waar de menselijke meerwaarde zit. Houd die ontwikkelingen bij, want wat vorige maand nog niet kon, kan volgende maand wel. Zoek daarnaast het gesprek op met het werkveld. Stagebedrijven, praktijkopleiders en alumni merken vaak als eerste waar AI binnenkomt in het dagelijks werk.
Pak vervolgens het beroepsprofiel of kwalificatiedossier erbij en loop de kerntaken en werkprocessen na. Welke daarvan worden geraakt door AI? Waar verschuift de rol van uitvoerder naar regisseur? Waar blijft menselijk handelen onmisbaar? Dat hoef je niet alleen uit te zoeken. Vraag AI om een overzicht te maken van kansen en bedreigingen voor het specifieke beroep, bijvoorbeeld in de vorm van een website of presentatie. Wat je terugkrijgt is niet per definitie correct, maar het maakt de discussie concreet. Zet het op het scherm in een teamoverleg of curriculumcommissie en bespreek samen wat klopt, wat mist en wat betekenis heeft voor jullie opleiding. Het is een laagdrempelige manier om het gesprek op gang te brengen en samen scherp te krijgen waar je onderwijs moet meebewegen.
