In deze editie bespreken we een onderzoek over empathie. Mensen denken namelijk vaak van zichzelf dat ze goed zijn in luisteren en meevoelen, maar als je dat echt gaat meten, klopt dat lang niet altijd. Welke rol kan AI daarbij spelen? Een belangrijke, zo blijkt. De onderzoekers lieten bijna duizend mensen oefengesprekken voeren met een chatbot die iemand speelde met een serieus probleem, zoals een ontslag of een zieke ouder. Na elk gesprek kregen deelnemers gepersonaliseerde feedback van een AI-coach over hoe ze hadden gereageerd. Die groep verbeterde meetbaar op zes concrete aspecten van empathisch communiceren: emoties benoemen, echt doorvragen, en het weerstaan van de neiging om meteen met een oplossing te komen. De groep die alleen een korte video te zien kreeg, verbeterde ook een beetje, maar stukken minder. Let wel: dit waren tekstgesprekken met onbekenden, dus of het ook werkt in vertrouwde relaties of face-to-face is niet onderzocht.
Wat kun je hier nou mee in het onderwijs? Leerlingen of studenten die ergens mee zitten, vragen eigenlijk om dezelfde aanpak: even pas op de plaats maken, luisteren naar wat er echt is, meevoelen, doorvragen. Als je dat moeilijk vindt, kun je het kennelijk met AI trainen. Dat betekent niet dat AI empathie heeft, maar wel dat je het kunt inzetten als oefenomgeving voor precies die vaardigheden. Zoiets kun je ook in een les gieten en vanuit verschillende invalshoeken behandelen: inhoudelijk, maar ook als ethisch vraagstuk. Wat vinden we er eigenlijk van dat dit kan en werkt? Ons advies blijft daarom: zie AI als studieobject, niet als waarheidsmachine.
