System prompt: de onzichtbare instructie

4 februari, 2026

Wanneer je een nieuwe chat opent en je eerste vraag typt, is dat niet het eerste wat de chatbot leest. Achter de schermen is er namelijk een system prompt – een set instructies die de chatbot al heeft meegekregen voordat jij begint. Die instructies bepalen voor een groot deel hoe de chatbot zich gedraagt.

Een veelvoorkomende system prompt is bijvoorbeeld: “Je bent een behulpzame assistent.” Klinkt onschuldig, maar het heeft consequenties. De chatbot zal altijd proberen je vraag zo goed mogelijk te beantwoorden. Stel je een vraag, dan krijg je een antwoord. Dat is fijn als je snel informatie wilt, maar minder handig als je wilt dat leerlingen zelf nadenken. Een docent die de chatbot socratisch wil inzetten – doorvragen in plaats van voorzeggen – loopt dan tegen die standaardinstelling aan.

Een ander voorbeeld: “Geef altijd uitgebreide, goed onderbouwde antwoorden.” Vraag jij om een kort antwoord, dan is de kans groot dat je toch een lap tekst krijgt. De system prompt weegt namelijk mee in hoe de chatbot reageert.

Waarom is dit handig om te weten? Omdat je prompt niet in een vacuüm terechtkomt. Wil je ander gedrag dan de standaard, wees dan extra expliciet. Schrijf bijvoorbeeld: “Geef geen antwoord op mijn vraag, maar stel een wedervraag die me aan het denken zet.” Hoe helderder jij bent, hoe groter de kans dat jouw instructie het wint van de ingebakken standaard.

No votes yet.
Please wait...

Let's connect

Heb je vragen of opmerkingen? Wil je meer weten over wat we doen?
Neem dan gerust contact met ons op – we horen graag van je.