BOUW geeft vibecoden voor het onderwijs een onderwijskundige basis

Steeds meer docenten ontdekken dat ze zelf een educatieve app kunnen maken. Je beschrijft aan AI wat je wilt, probeert het resultaat uit en vraagt om aanpassingen. Dat vibecoden vind ik een prachtige ontwikkeling. Een idee voor je eigen leerlingen of studenten hoeft niet langer te blijven liggen omdat je niet kunt programmeren. Tegelijk merk ik hoe gemakkelijk de aandacht verschuift naar alles wat je aan zo'n app kunt toevoegen. Er kan een animatie bij, een score, misschien een chatbot. De vraag wat een leerling daarvan leert, raakt dan soms op de achtergrond.

Daarom heb ik de BOUW-app gemaakt, die ik nu beschikbaar stel. Je bespreekt er je app-idee met een AI die de onderwijskundige theorie uit het BOUW-raamwerk meekrijgt. Het gesprek helpt om scherper te bepalen wat je leerlingen of studenten wilt laten leren, welke activiteiten daarbij passen en hoe je die uitwerkt. Je eindigt met een onderbouwd ontwerp en een concrete bouwprompt voor de omgeving waarin je zelf je app gaat maken.

Ik heb veel tijd en denkwerk in deze app gestoken, en ik ben er echt trots op dat ik hem nu kan delen. Voor mij komt hierin samen wat ik belangrijk vind aan AI in het onderwijs: ruimte geven aan de ideeën van docenten en hen helpen om onderwijskundig sterkere keuzes te maken. De kennis over leren kan zo direct meedoen in een enthousiast maakproces, op het moment dat een docent beslissingen neemt. Dat is de extra laag die ik met BOUW aan het vibecoden wil toevoegen, en het is bijzonder om die nu zelf beschikbaar te kunnen stellen.

Een docent ziet een digitale escaperoom voor zich

Stel je een docent voor die een digitale escaperoom over nepnieuws wil maken. Leerlingen worden onderzoekers op een nieuwsredactie, kraken codes en openen geheime dossiers. De docent ziet het helemaal voor zich: een spannend verhaal, berichten die binnenkomen en een aftellende klok. Met AI lukt het ook nog om daar een eerste versie van te bouwen. Je kunt je voorstellen hoeveel plezier dat geeft: een idee dat gisteren nog vooral in je hoofd zat, staat vandaag op het scherm.

De bedoeling klinkt intussen nog vrij algemeen: leerlingen moeten kritischer worden op nieuws. Maar wat oefenen ze precies als ze die escaperoom spelen? Misschien levert het aanklikken van de meest verdachte kop een code op. Misschien kun je door wat te proberen ontdekken welk antwoord de volgende deur opent. Je kunt dan heel goed worden in het spel, terwijl je bij een nieuwsbericht buiten de app nog steeds niet weet hoe je de betrouwbaarheid onderzoekt. Het enthousiaste idee is al behoorlijk uitgewerkt; de leeractiviteit vraagt nog aandacht.

In een gesprek met BOUW kan de docent dat doel aanscherpen. Stel dat leerlingen vooral moeten leren om een bewering terug te voeren op een bron en te beoordelen wat die bron werkelijk ondersteunt. Dan kan een dossier twee berichten over dezelfde gebeurtenis bevatten. De leerling onderzoekt waar een bewering vandaan komt en legt uit waarom het beschikbare bewijs wel of niet voldoende is. De feedback gaat vervolgens over die redenering en helpt om de onderbouwing te verbeteren.

De escaperoom krijgt daarmee een duidelijkere inhoudelijke opdracht. Het verhaal en de dossiers kunnen helpen om leerlingen erbij te betrekken. Een beginnende leerling heeft misschien eerst een voorbeeld nodig van hoe je een bron onderzoekt; bij een volgende opdracht kan die hulp afnemen. Ook die aftellende klok verdient een afweging: helpt de tijdsdruk hier, of gaan leerlingen daardoor juist sneller gokken? Zo wordt het oorspronkelijke enthousiasme gebruikt om een gerichter ontwerp te maken.

Het raamwerk gaat het gesprek in

Het BOUW-raamwerk van aivoordocenten ordent die afwegingen rond Bedoeling, Ontwerp, Uitvoering en Waarborgen. Eerst bepalen wat je wilt bereiken, vervolgens passende inhoud en leeractiviteiten ontwerpen, de bouw aansturen en zorgen voor verantwoord gebruik. Daaronder ligt kennis over onder meer voorkennis, cognitieve belasting, uitleg en voorbeelden, oefenen, feedback en motivatie.

Een raamwerk op papier helpt om ergens over na te denken. Maar tijdens het bouwen moet je die kennis nog wel naar je eigen idee vertalen. Wat betekent goede feedback bijvoorbeeld in jouw woordenschattrainer? Welke informatie moet tegelijkertijd zichtbaar zijn in een simulatie? En wanneer maakt extra hulp een taak toegankelijker, terwijl ze op een ander moment juist het denkwerk overneemt?

Voor die vertaalslag heb ik de app gebouwd. Je begint met een idee in je eigen woorden. BOUW stelt vragen en doet voorstellen op basis van de inhoud van dat idee. Bij een voorstel hoort ook de reden: welk leerprincipe speelt hier, waarom is dat relevant en wat betekent het voor de werking van je app? Het ontwerp wordt tijdens het gesprek zichtbaar en groeit mee met de keuzes die je maakt.

De onderbouwing moet ook in de bouwopdracht terechtkomen

Een goed gesprek is pas bruikbaar als je de uitkomst kunt meenemen. Daarom maakt BOUW van de ontwerpkeuzes een bouwbeschrijving en een prompt voor je bouwtool. Daarin staat wat de app moet doen, wat de leerling of student ziet en doet, welke ondersteuning nodig is en waarom bepaalde keuzes zijn gemaakt.

Bij de escaperoom wil je bijvoorbeeld vastleggen dat de leerling een oordeel over een nieuwsbericht onderbouwt met informatie uit de bronnen. Alleen het juiste bericht aanklikken is voor dat leerdoel onvoldoende. De bouwopdracht moet dus ook beschrijven hoe de app die onderbouwing uitlokt en welke feedback erop volgt. Ook je voorkeuren voor de vormgeving horen bij het ontwerp. Voor een jonge leerling op een tablet kan een andere bediening nodig zijn dan voor een student die op een laptop uitgebreide verklaringen uitwerkt.

Sommige kwaliteitseisen moeten bovendien terugkomen zonder dat je ze zelf allemaal noemt. De bouwprompt bevat daarom ook algemene eisen voor onder meer het beperken van afleiders, leesbaarheid, toegankelijkheid en duidelijke bediening.

BOUW bouwt de uiteindelijke app niet zelf. Je neemt de bouwopdracht (een uitgebreide prompt) mee naar je eigen bouwomgeving. Daarna blijft het nodig om de inhoud en werking te controleren en te bekijken wat er in de les gebeurt. Een onderbouwd ontwerp is geen bewijs van leerwinst. De bedoeling is dat je op basis van de dialoog die je binnen de app voert, beter kunt beoordelen welke keuzes je wilt uitvoeren en waarom.

Gratis beschikbaar met een limiet per gebruiker

Je kunt de BOUW-app gratis gebruiken en inloggen met je Google-account. Ik betaal de kosten van het AI-gebruik. Omdat de AI die dit inhoudelijke gesprek voert op dit moment nog behoorlijk kostbaar is, heeft iedere gebruiker een beperkt gebruiksbudget. Het is dus gratis, met een grens aan het gebruik per persoon. Zo kan ik de app beschikbaar stellen en ervaring opdoen met wat docenten eraan hebben.

Binnen de app worden jouw ontwerpen allemaal opgeslagen. Je kunt ervoor kiezen ze ook te delen, ter inspiratie voor anderen die de app gebruiken. Die kunnen alleen de ontwerpen zien die jij wilt delen.

Wat er verandert als docenten zelf gaan bouwen

Volgens mij zit de grotere verandering door het vibecoden in wie de ontwerpbeslissingen neemt. Als docent kun je steeds vaker zelf een leermiddel maken voor precies dat begrip waar jouw studenten op vastlopen. Daarmee komen ook beslissingen over uitleg, oefening en feedback bij jou te liggen die eerder voor een groot deel door een uitgever of ontwikkelaar waren gemaakt.

Dat vraagt om ondersteuning die aansluit bij die nieuwe mogelijkheden. Met BOUW wil ik onderwijskundige kennis onderdeel maken van het maakproces. Een docent hoeft daarvoor niet eerst de hele literatuur te beheersen. Wel moet duidelijk worden waarom een bepaalde keuze het leren zou kunnen helpen.

Ik hoop dat we daardoor bij een nieuwe app steeds preciezer kunnen vertellen welke leeruitdaging we ermee helpen oplossen. Welke stap in het denken van de leerling of student wordt mogelijk door wat jij hebt gebouwd? Als BOUW helpt om die vraag beter te beantwoorden, heeft de app voor mij haar belangrijkste werk gedaan.

Veel bouwplezier, uiteraard mede namens Tom Naberink en de rest van het aivoordocenten team. Wil je op de hoogte blijven van alle nieuws rondom AI in onderwijs, abonneer je dan op onze nieuwsbrief, het AI spiekbriefje, die wekelijks verschijnt, of luister naar onze wekelijkse podcast het AI-tussenuurtje.