Technologische vooruitgang AI gaat bizar snel. Sneller dan het onderwijs kan bijbenen.

Eergisteren zat ik op de bank naast mijn vriendin en luisterde ik de key note presentatie van Sam Altman (de grote baas van OpenAI) op hun eerste ‘developers day’. Met grote verwondering volgde ik de aankondigingen van de indrukwekkende technologische innovaties die ze presenteerden. Na afloop zei ik tegen mijn vriendin ‘deze gasten zetten niet alleen het onderwijs op de kop maar veranderen de hele wereld’. Toen ik gisteren en vandaag echter op NU.nl keek was het of er niets was gebeurd, geen enkele melding hierover. Het zal vast te maken hebben met dezelfde reden waarom AI nog steeds niet serieus genoeg wordt genomen in het onderwijs. Wat die reden is? Ik heb geen idee. Ik neem jullie graag mee wat de aankondigingen van OpenAI zijn en wat voor impact ze op het onderwijs hebben.

Nieuwe technologische mogelijkheden

Gisteren heeft OpenAI (het bedrijf achter ChatGPT) enkele grote aankondigingen gedaan. De belangrijkste in mijn optiek is het zelf maken van GPTs.  Dit betekent dat het laagdrempelig wordt om je eigen Chatbot te maken die zich gedraagt zoals jij wilt (custom instructions) en getraind kan worden op databronnen die jij meegeeft. Ik laat zo een voorbeeld hiervan zien. Er komt ook een soort van winkel waar je de GPTs van anderen kan gebruiken.

Verder is de context window van GPT-4 API opgeschroefd naar 128k tokens. De context window kan je zien als het werkgeheugen van ChatGPT. Als je gesprek (input+output) over de context window heen gaat vergeet het de dingen die je op het begin hebt gezet. De verhoogde context window geeft veel nieuwe mogelijkheden. Dit betekent bijvoorbeeld dat we er hele boeken in kunnen zeten en hier vragen over kunnen stellen. Twee weken geleden liet ik zien hoe je in 5 uur een hbo scriptie kan schrijven. De lagere context window waar ik toen nog mee moest werken was een van de grote factroren waarom het nog zo lang duurde. Met de vernieuwde context window is dat eerder een kwestie van 1 uur. Let op, voor nu lijkt het alleen voor de API te zijn, dus niet beschikbaar voor iedereen. Voor de mensen die hiermee kunnen werken is dit een gamechanger.

Andere updates benoem ik even wat korter: ChatGPT is nu up-to-date tot april 2023 en ze hebben beloofd die constant bij te werken; GPT-Voice is verbeterd; de verschillende modellen in de betaalde versie worden gebundeld in 1 model; en nog wat kleinere dingen / dingen voor ontwikkelaars.

Wat betekent dit (voor het onderwijs)?

Ik wil 3 use cases bespreken om jullie een idee te geven van de impact die deze technologische vooruitgang heeft. De eerste heb ik ook deels uitgewerkt zodat jullie kunnen zien dat ik niet een futuristisch beeld schets maar iets wat nu meteen al mogelijk is.

1) VerkiezingsGPT. Twee weken geleden sprak ik Frederik Jan Meijer. Hij had het idee om een chatbot te maken op basis van de verkiezingsprogramma’s van de verschillende partijen. Jullie kennen ze waarschijnlijk wel, die mooie interessante stukken die bijna niemand leest. Heel zonde! Deze chatbot zou je dan kunnen vragen hoe verschillende partijen denken over bepaalde thema’s. Het bouwen van een chatbot voor 1 partij bleek goed te doen maar zodra we meerdere verkiezingsprogramma’s met elkaar wilden vergelijken gaven de chatbots veel onzin informatie. Met de nieuwe technologie werkt dit veel beter. Hieronder laat ik zien hoe goed dit werkt. In de eerste afbeelding zie je mijn gebouwde 'VerkiezingsGPT'. Links zie je dat het getraind is op de verkiezingsprogramma's van de VVD en de PVV. Ook heb ik wat 'Instructions' toegevoegd. Toen heb ik aan de chatbot gevraagd hoe de VVD en de PVV denken over de situatie in Oekraine en het haalt haarfijn uit de documenten hoe ze hierover denken. Onder de afbeelding van de chatbot laat ik de relevante passages uit het verkiezingsprogramma van de VVD en de PVV zien zodat je zelf kunt beoordelen hoe goed deze Chatbot werkt.

Volgens mij is dit een super mooi product om de Nederlanders op een gemakkelijke manier wat meer geinformeerd te krijgen over de politieke standpunten van verschillende partijen.Natuurlijk moet het nog wat verder getest worden en er moet een mooie UI overheen maar dit lijkt mij een absolute meerwaarde. @stemwijzer, @kieskompas, @politieke partijen, als jullie willen samen werken, stuur mij of Frederik Jan Meijer een bericht.

2) Ongeveer een maand geleden heb ik een aanvraag gedaan voor een Comeniusbeurs. In deze aanvraag heb ik geschreven dat ik een digitale kloon wil maken van mezelf. 'TomGPT' moet getraind worden op alle informatie van een bepaald vak en op mijn pedagogische waarden. Niet alleen moet dit een AI zijn waarmee je kan chatten maar je kan er ook oraal mee praten en het praat in mijn gekloonde stem terug. Van sommige van mijn collega's kreeg ik terug dat het wellicht iets te futuristisch was en dat ik mijn ambities misschien wat moest downgraden zodat het meer haalbaar was. Een maand later zijn we technologisch opeens veel verder. Zoals je kan zien in het voorbeeld van de verkiezingsGPT kunnen we GPTs nu prima trainen op data. Er zijn echt nog wel wat stappen voordat ik een goed werkende kloon gemaakt heb van mezelf maar het lijkt absoluut haalbaar. Ik mis alleen geld en tijd om hiermee te experimenteren. Hopelijk kan ik hiervoor een Comeniusbeurs krijgen maar dit duurt nog een half jaar voordat ze dat besluiten. Voor nu blijft het dus een hobbyproject.

3) Dit soort GPTs gaan ook een enorme impact op de arbeidsmarkt hebben (en dus waarvoor wij in het onderwijs studenten moeten opleiden). Ik ben docent bij de opleiding Sportkunde en ik zeg tegen mijn studenten dat zij niet zo bang hoeven te zijn dat er geen banen zijn door de technologische ontwikkelingen. Bij andere opleidingen zal dit erger zijn. Taalmodellen zijn vooral goed in tekst, dus vooral banen waar je veel met teksten moet werken zijn in gevaar. Maar ook in de sportwereld zullen er banen weggaan. Een simpel voorbeeld: Een half jaar geleden las ik in de Men's Health over een hardlooptrainer. Hij zei dat hij ChatGPT had geprobeerd om een marathonschema te maken en dat het daar niet uitkwam. Hij concludeerde dat zijn baan futureproof was. We zijn nu een half jaar verder. Ik kan in 1 dag een GPT maken die ik train op theorie en instructies over hoe mensen zich moeten voorbereiden op een marathon. Deze GPT is gratis en altijd toegankelijk. Er zullen vast mensen zijn die een menselijke trainer boven een GPT verkiezen. En terecht, want een mens kan nog veel meer toevoegen dan een GPT. Maar er zullen ook mensen zijn die voor het goedkopere alternatief gaan die altijd beschikbaar is. De marathontrainer is hier slechts een van de vele voorbeelden in.

Dit waren slechts drie voorbeelden van de opties die deze nieuwe technologieën bieden. Ik heb nog zeker honderd andere ideeën, en jullie ongetwijfeld ook!

Technologische vooruitgang gaat te snel

Ik word soms bestempeld als iemand die te positief is over AI en dat ik de impact ervan overschat. Ik probeer met experimenten (zoals verkiezingsGPT en de 5-uur scriptie) te laten zien wat de realiteit is. Sterker nog, ik ben helemaal niet zo positief over de technologische vooruitgang. Het gaat namelijk veel te snel. We kunnen het in het onderwijs totaal niet bijbenen en dit is een probleem. Als het aan mij ligt zouden we de technologische vooruitgang op pauze zetten.

Maar die pauze is er niet. Dus laten we de technologische vooruitgang op z'n minst wat serieuzer nemen dan we nu doen. Voor mijn gevoel staat dit nog steeds te laag op de prioriteitenlijst in het onderwijs (staat het al op de lijst?!). Wat niet helpt is dat het lastig is om generatieve AI uit ons klaslokaal te houden. Vorige week schreef ik een pleidooi dat we ChatGPT niet mogen verbieden omdat we dat niet kunnen handhaven. Toch zie ik nog veel docenten en opleidingen die het verbieden. Dat heeft volgens mij te maken met onwetendheid. Er is nog een hoop vooruitgang te boeken.

Disclaimer

Dit betoog is geschreven op persoonlijke titel en geeft niet de visie van de HAN weer.

Kijk vooral ook eens op AI voor Docenten. Marcel Mutsaarts en ik hebben deze site gemaakt om docenten te helpen met het gebruik van AI in het onderwijs. Daarnaast geven we ook workshops zoals binnenkort op 24-11 in Utrecht.