Scholen gaan zelf lesboeken ontwikkelen. Maar wat als AI dat al kan?

Een paar weken geleden las ik het nieuws: scholen gaan de komende twee jaar zelf lesboeken ontwikkelen. "Beter, goedkoper en duurzamer" dan de monopolistische uitgeverijen. Een begrijpelijke reactie op een reëel probleem.

Maar ik dacht ook vooral: We hebben toch AI? Moeten we echt een uitgeverij gaan optuigen, of kan iedereen dit gewoon zelf al maken?

Om dat te testen heb ik afgelopen weekend een proof of concept app gebouwd die gepersonaliseerde handboeken genereert. Of beter gezegd, ge-vibecode, want ik kan helemaal niet programmeren. Hiermee wil ik onderzoeken hoe ver de technologie werkelijk is.

Wat de app kan

Je voert in: het vak, het niveau (van PO tot universiteit), de onderwerpen en de leerdoelen. Daarna geef je interesses op van de doelgroep, bijvoorbeeld 'voetbal & gamen'. Die interesses worden verweven door het hele boek: voorbeelden en metaforen sluiten zo aan bij de belevingswereld van de leerling/student.

De AI suggereert vervolgens een hoofdstukindeling. Je kiest dan een template voor je boek. Dat zijn structuren voor de hoofdstukindeling die didactisch bewezen effectief zijn. Om de beste templates te gebruiken, heb ik heb ChatGPT gevraagd daar een deep research op te doen. Daarnaast heb je nog de mogelijkheid een eigen template te maken. Je kunt illustraties toevoegen: stockfoto's, AI-gegenereerde afbeeldingen, of zelfs een infographic die de hele inhoud van een hoofdstuk visualiseert.  Dat doe je voor alle hoofdstukken die je wilt genereren. Desgewenst pas je de inhoud van een hoofdstuk of deel daarvan nog aan. De hoeveelheid woorden is instelbaar per hoofdstuk. Dat zal een inhoudelijke keuze en/of een kostenkeuze kunnen zijn. Je kunt ten slotte ook nog een kaft voor de voorkant van het boek laten genereren.

Het resultaat is een handboek voor je onderwijs. Je kunt daar een preview van bekijken, je kunt het downloaden als Word-bestand of als lokaal HTML-bestand. Als je wilt, kun je er ook nog een een publieke link van maken zodat anderen het boek ook kunnen gebruiken.

De kosten? Ongeveer 2 euro per compleet boek. In zekere zin belachelijk goedkoop voor een heel handboek. Aan de andere kant nog best wel duur als je dit zelf gewoon wilt maken. Dat komt omdat ik voor nu de nieuwste en beste modellen gebruik (Gemini 3 pro en Nano Banana pro). Binnenkort verschijnt de flash versie van deze modellen. Mijn verwachting is dat deze ook goed genoeg zijn en veel goedkoper. Ik maak zelf ook nog wat extra kosten door de database die er achter hangt. Ik gebruik daarvoor Supabase. Omdat de boeken en mn de plaatjes veel ruimte innemen, moest ik daarvoor een abonnement van 25 dollar per maand voor afsluiten.

De echte vraag

Hoewel ik echt trots ben op de app die ik heb gemaakt, gaat het mij niet per se om de app zelf. Het gaat mij vooral om de vraag die erachter zit: kan AI nu al lesboeken produceren, extreem snel en goedkoop en op maat, op het niveau dat nodig is voor het onderwijs?

En als het antwoord "nog niet helemaal" is, hoe ver zitten we er dan nog vanaf? Hoeveel tijd kost het om een AI-gegenereerd handboek te redigeren naar bruikbaar niveau? En hoeveel tijd gaat het de AI-ontwikkelingen nog kosten om die redactietijd terug te brengen tot ongeveer nul?

Test het mee

Ik wil dit graag samen uitzoeken. Er zijn twee manieren om mee te doen:

Optie 1 (voor de techneuten): Gebruik de app zelf met een OpenRouter API-sleutel (met lokale opslag van je API-sleutel, dus veilig) en deel je ervaring. Je moet inloggen via Google.

Optie 2 (voor iedereen): Laat in de comments je verzoek achter voor een handboek. Benoem het vak, het niveau, de onderwerpen en de interesses van de doelgroep. Ik kies er vijf uit die ik op mijn eigen kosten ga genereren en volgende week deel en bespreek. Dan kunnen we samen het niveau beoordelen en inschatten hoe ver we nog van het gewenste eindniveau af zitten.

Hieronder vind je de link naar de app en een voorbeeldhandboek voor geschiedenis VMBO1 dat ik heb gegenereerd. Ik heb de leerdoelen voor geschiedenis VMBO ingevoerd in de app. De interesses die ik heb meegegeven zijn: voetbal, gamen en Taylor Swift. Ik heb het klassieke template gebruikt (Inleiding, theorie,  voorbeelden, verdieping, opdrachten, samenvatting). Daarna heb ik de hoofdstukindeling laten genereren en heb ik ieder hoofdstuk van 2000 woorden met ai-gegenereerde plaatjes en af en toe een infographic gemaakt. Dat kostte me in totaal ongeveer 15 minuten tijd. Ik heb expres niets aan dit voorbeeld gecontroleerd, zodat het niveau van de AI-gegenereerde output goed te testen is.

Voorbeeld handboek: https://handboek-generator.vercel.app/publiek/qm5d9vgw

App: https://handboek-generator.vercel.app/

Ik ben heel benieuwd of jullie net zo enthousiast zijn als ik. Laat ook als je niets wil testen of genereren weten wat je ervan vindt!

Meer weten?

Wil je meer weten over de mogelijkheden van AI in het onderwijs. Kijk dan op https://aivoordocenten.nl/. Dit is het platform dat ik samen met @TomNaberink en Barend Last heb opgericht om iedereen in het onderwijs te helpen met verantwoorde AI-integratie. Speciaal aandacht voor de webinar-serie die in februari weer van start gaat. Daar zijn nog plaatsen voor vrij!