An inconvenient truth: onderwijs, gelijke kansen en AI

An inconvenient truth: Onderwijs, gelijke kansen en AI zijn niet te combineren in de praktijk.

Ik zie een hoop beleidsstukken en hoor veel mensen zeggen dat ‘gelijke kansen’ voor onze leerlingen en studenten een belangrijke waarde is bij het gebruik van AI-tools in het onderwijs. Je kunt haast niet tegen dit principe zijn natuurlijk. Ik ben echter een docent en ik ben bezig in de praktijk. In de praktijk zie je de realiteit en niet de mooie woorden en principes helaas.

Een voorbeeld uit de praktijk: de meeste afstudeerders die ik begeleid hebben een betaald account op een chatbot van een big tech bedrijf. Sommige afstudeerders hebben dat niet. Het verschil tussen een gratis en een betaald account is groot. Dit betekent dat de studenten die maandelijks geld sturen naar een big tech bedrijf in de VS een enorm voordeel hebben in het onderwijs. (er zullen misschien mensen zijn die dit lezen en dit gaan ontkennen….. dan ben je echt niet op de hoogte van de kracht van AI. Mijn afstudeerders lachen je uit als je dit ontkent).

Wat kan dan de oplossing zijn om weer gelijke kansen te creëren? Dan moeten we kijken naar de twee uitersten: 1) niemand mag meer AI gebruiken; of 2) de onderwijsinstelling zorgt ervoor dat iedereen gebruik kan maken van een goede AI. Beide zijn op dit moment onmogelijk volgens mij. Die eerste is onzinnig omdat we het gebruik van AI niet kunnen tegenhouden. Daarnaast bereiden we de studenten dan niet voor op het werkveld waar ze AI-geletterde mensen willen krijgen. De tweede is natuurlijk veel te duur. En let op: alternatieven als Mistral en GPT-NL zijn in de praktijk GEEN realistische alternatieven. Het verschil tussen de AI-systemen van de big tech bedrijven en andere aanbieders is groot. Studenten gaan dan gewoonweg overstappen op een betaald account bij een big tech bedrijf. (ook hier zullen sommige mensen dit gaan ontkennen, maar ja, er zijn ook mensen die denken dat de aarde plat is).

Het doet me denken aan ‘an inconvenient truth’. Onderwijs, gelijke kansen en AI zijn niet te combineren in de praktijk. En ik denk dat we dat moeten accepteren (helaas). Er is in de praktijk, op korte termijn niets aan te doen.

Waar wel wat aan te doen is, is de ongelijkheid die ontstaat doordat sommige studenten wél worden opgeleid in het verantwoord en slim inzetten van AI en sommige studenten niet. Het lijkt een soort loterij geworden of je toevallig bij een docent zit die dit wel belangrijk vindt en ook de kennis/vaardigheden heeft om dit over te brengen. Dit is ongelijkheid waar we iets aan kunnen, en in mijn optiek moeten, doen.