Door Tom Naberink
AI bij toetsing is niet alleen een probleem, maar ook een kans

AI bij toetsing is niet een probleem maar een kans.
Door AI zijn delen van onze toetsing niet meer valide en betrouwbaar. Dat is onwenselijk en daarom zijn veel docenten aan het nadenken over het omzeilen / weren van AI. Maar waar je bijna niemand over hoort is de vraag:
‘Hoe kunnen we AI inzetten als hulmiddel om onze toetsing te verbeteren?’ Dat was het hoofdthema van het AI-tussenuurtje🎙️ (S02E24) van vandaag. Hierbij enkele opties die we hebben besproken:
1. Geschreven toetsen - Van één toetsmoment naar honderden datapunten In plaats van één eindtoets na tien weken, verschuift toetsing naar een continu proces. Studenten lezen, oefenen, beantwoorden vragen, bespreken casussen en voeren gesprekken met AI-ondersteunde leeromgevingen. Alles wordt vastgelegd. Dus i.p.v. leerlingen/studenten die 2 dagen voor de toets het hele vak in hun hoofd proberen te stampen krijgen we een oordeel over 100+ leerinteracties van enkele maanden.
2. Geschreven toetsen - AI en student doen het nakijkwerk
- de student maakt een schriftelijke toets
- AI kijkt het werk eerst na
- de student reflecteert op die feedback (en is dus bezig met de leerinhoud!)
- pas daarna komt de docent
Toetsing wordt onderdeel van leren, niet het einde ervan.
3. Mondelingen – met een docent
Mondeling toetsen is sterk, maar arbeidsintensief en gevoelig voor bias. AI kan helpen om deze nadelen te mitigeren.
- gesprekken worden opgenomen en getranscribeerd
- docent en AI beoordelen onafhankelijk van elkaar (vier”ogen”principe)
De docent blijft eindverantwoordelijk, maar staat er niet meer alleen voor. Consistentie neemt toe.
4. Mondelingen – met een AI
We gaan een stapje verder dan het vorige voorbeeld. Want waarom zou een mondelinge toets met een docent moeten zijn? Zo gaan we bias tegen.
- Student houdt het mondeling met een AI
- En dan voeren we de workflow van optie 2 uit. AI kijkt na, student reflecteert en pas daarna komt de docent in het proces.
Zo kunnen we tijd besparen voor de docent, bias verminderen en het leerrendement vergroten.
5. Praktijktoetsing via simulaties
In plaats van een verslag over praktijk, ga je de praktijk nabootsen. Bv:
- een VR-simulatie waarin een student een lastig gesprek voert
- een digitale patiënt, leerling of klant die realistisch reageert
6. Praktijktoetsing in het echt
In plaats van een verslag over de praktijk of een simulatie van de praktijk, ga je de praktijk opnemen.
We geven studenten smart glasses mee en zij gaan de praktijk opnemen. Ik hoor al mensen zich zorgen maken over de AVG, dus hier zullen we nog de nodige afspraken over moeten maken. Maar meer beroepsrealistisch toetsen dan dit is niet mogelijk
Conclusie In de podcast gaan we hier dieper op in. Dit artikel is slechts de korte, scherpe versie. Maar één ding is duidelijk: als we blijven vasthouden aan oude toetsvormen, wordt AI een probleem. Als we durven herontwerpen, wordt AI een kans.
Niet bang zijn. Gewoon doen🚀
