Wat ons gevorderde webinar liet zien over de toekomst van AI

Afgelopen donderdag gaf ik samen met Tom Naberink ons tiende webinar in de serie voor gevorderden op aivoordocenten.nl. Het onderwerp was de toekomst van AI, en één inzicht blijft bij me hangen. Ik wil het hier delen, omdat ik denk dat het de manier waarop we naar onderwijs en werk kijken flink op z'n kop zet.

We leren mensen nog steeds om AI te gebruiken. Hoe schrijf je een goede prompt? Hoe krijg je het beste antwoord uit ChatGPT? Maar terwijl we daarmee bezig zijn, ontwikkelt de technologie zich in een andere richting: naar AI die zelfstandig andere AI's aanstuurt. De vraag is niet langer "hoe formuleer ik mijn vraag slim?" maar "hoe geef ik richting aan een heel ecosysteem van autonome agents die samenwerken?"

Om dit tastbaar te maken, onderscheid ik drie niveaus van AI-autonomie.

Niveau 1: Chat AI

Dit is waar de meeste mensen nu zitten, en het is herkenbaar. Je typt een vraag, je krijgt een antwoord. Mens → prompt → output. Denk aan een gesprek met ChatGPT of Claude waarbij je vraagt om een tekst te schrijven of een concept uit te leggen.

Jouw rol is hier die van opdrachtgever: je geeft een instructie en de AI voert die uit. Zodra het antwoord er is, stopt alles tot jij weer iets intypt. De AI heeft geen eigen initiatief, geen geheugen van wat je eigenlijk wilt bereiken, geen vermogen om zelf vervolgstappen te bedenken.

Niveau 2: Taak-agent

Op dit niveau wordt het interessanter. Je geeft niet langer een instructie, maar een doel. De AI bepaalt vervolgens zelf welke stappen nodig zijn om daar te komen.

Concrete voorbeelden zijn Deep Research (van zowel OpenAI als Google), Claude Code en Cursor. Je zegt bijvoorbeeld: "Zoek uit wat de laatste wetenschappelijke inzichten zijn over formatief toetsen en vat ze samen." De AI bepaalt zelf welke bronnen te raadplegen, in welke volgorde, en hoe de informatie te structureren. Jij formuleert het doel, de AI plant en voert uit.

Het verschil met niveau 1 is wezenlijk: je stuurt niet langer op de hoe, maar op de wat. De AI krijgt autonomie binnen de afgebakende taak.

Niveau 3: Multi-agent systeem

Dit is waar het nu naartoe beweegt. De mens wordt regisseur. Je geeft richting aan een orchestrator-agent, die op zijn beurt gespecialiseerde sub-agents aanstuurt. AI stuurt AI aan.

Twee voorbeelden om dit concreet te maken:

Voorbeeld 1: Vibe-coding met Claude Code

Je bespreekt met een AI de richting van een applicatie die je wilt bouwen. Niet de technische details, maar de visie. Wat moet het doen? Voor wie? Welk probleem lost het op? De orchestrator-agent begrijpt je intentie en roept zelfstandig sub-agents aan: één voor de database-architectuur, één voor de frontend, één voor testing, één voor documentatie. Jij bent de architect die de schets bespreekt met de aannemer. Het AI-team voert het uit.

Voorbeeld 2: OpenClaw als persoonlijke assistent

OpenClaw (voorheen Clawdbot) is de afgelopen weken viraal gegaan met meer dan 100.000 GitHub-stars. Het is een persoonlijke AI-assistent die lokaal op je eigen hardware draait en verbindt met WhatsApp, Telegram, Slack, e-mail en meer dan 100 andere diensten.

Stel, je bent docent en je wilt een ouderavond organiseren. Je stuurt OpenClaw een bericht: "Organiseer een ouderavond over twee weken, nodig alle ouders uit, zoek een geschikte datum op basis van mijn agenda, maak een kort programma en regel koffie." OpenClaw orkestreert vervolgens de uitvoering: checkt je agenda, stuurt uitnodigingen via de schoolmail, maakt een conceptprogramma op basis van eerdere ouderavonden, en bestelt catering. Jij gaf de richting, de AI coördineerde de rest.

Dit roept uiteraard vragen op over security en privacy, en die zijn terecht. Maar de beweging is onmiskenbaar.

Waar je bij niveau 1 stuurt op de hoe en bij niveau 2 op de wat, stuur je bij niveau 3 op de waartoe. Je formuleert niet langer doelen, maar intenties. Eigenlijk zou die docent kunnen zeggen: "Ik wil de betrokkenheid van ouders bij het leerproces vergroten." De AI bedenkt dan zelf dat een ouderavond een goed middel is — of stelt misschien iets heel anders voor. De AI vertaalt intenties naar doelen, doelen naar taken, taken naar uitvoering.

Wat betekent dit voor het onderwijs?

Hier wordt het voor mij persoonlijk. Ik zit zo'n 25 jaar in het onderwijs en ik zie een fundamentele mismatch ontstaan tussen wat we opleiden en wat de wereld vraagt.

Ons onderwijs is grotendeels ingericht op het opleiden van mensen die taken uitvoeren. We leren studenten een vak, een skill, een procedure. We toetsen of ze het kunnen reproduceren. Het eindproduct is iemand die iets kan doen — een taak kan voltooien, een proces kan doorlopen, een opdracht kan uitvoeren.

Maar in een wereld waarin AI-systemen steeds meer taken autonoom kunnen uitvoeren, verschuift de waarde van de mens:

Van uitvoeren → naar richting geven Van taken voltooien → naar problemen definiëren Van "hoe doe ik dit?" → naar "wat wil ik bereiken en waarom?" Van instructies opvolgen → naar intenties formuleren

• Van uitvoeren → naar richting geven
• Van taken voltooien → naar problemen definiëren
• Van "hoe doe ik dit?" → naar "wat wil ik bereiken en waarom?"
• Van instructies opvolgen → naar intenties formuleren

De competenties die er dan toe doen zijn anders dan wat we nu centraal stellen. Systeemdenken: hoe hangen dingen samen en wat zijn de gevolgen van een keuze? Kritisch evalueren: klopt wat hier uitkomt, en hoe weet ik dat? Ethisch redeneren: moet dit wel, en van wie is de verantwoordelijkheid? Helder communiceren van abstracte intenties. En misschien wel het belangrijkste: weten wanneer je de stekker eruit trekt.

Dit zijn geen AI-vaardigheden. Dit zijn diep menselijke vaardigheden die in een wereld van autonome AI-systemen alleen maar belangrijker worden.

Tot slot

Ik vind deze ontwikkeling fascinerend én ongemakkelijk tegelijk. De mogelijkheden zijn enorm, en ik zie hoe deze technologie taken kan overnemen waar mensen nu uren aan kwijt zijn. Tegelijkertijd is de snelheid overweldigend.

Het onderwijs loopt achter. Niet omdat we niet willen, maar omdat de ontwikkelingen sneller gaan dan onze systemen kunnen bijbenen. Op veel plekken discussiëren we nog over of studenten ChatGPT mogen gebruiken bij hun werkstuk, terwijl de technologie ondertussen drie stappen verder is.

Dus de vraag die ik jullie wil stellen: op welk niveau zit jij nu? En belangrijker nog — bereid jij je studenten, leerlingen of medewerkers voor op niveau 3? Of leiden we nog steeds op voor een wereld die aan het verdwijnen is?

Ik ben benieuwd naar jullie gedachten in de comments.

Meer weten over AI in het onderwijs? Op aivoordocenten.nl delen Tom Naberink, Barend Last en ik achtergronden, praktische toepassingen en duiding van de laatste ontwikkelingen. Sinds januari versturen we wekelijks een nieuwsbrief, het AI-spiekbriefje. Schrijf je in om niets te missen.